Volume One: Hungry Freaks Daddy 1959 - 1969


Volume Two: Strictly Genteel 1970 - 1971


Volume Three: Blessed Relief 1972 - 1973


Volume Four: The Hook 1973 - 1974


The Zappa Supplement: A box of History & the Mud Shark Saga


A Freak Out in the Making



Zappa heeft in zijn korte leven heel wat concerten gegeven. Veel van die concerten zijn opgenomen, niet alleen door hemzelf, maar ook door 'fans'.  Van heel wat concerten zijn bootlegs gemaakt, die al dan niet voorzien van slechte geluidskwaliteit, hoestend- en pratend publiek bijvoorbeeld, zijn opgenomen in de diverse zalen. Soms met een simpel cassetterecordertje, soms 'soundboard'-kwaliteit (hoe kom je eraan?) en soms met redelijke apparatuur en dito weergave. Die tapes rouleren onder de fans, staan op websites, worden voor afpersersachtige bedragen verkocht op het net en ga maar door. Gelukkig zijn er altijd nog de legale cd's, met de ons bekende audio-proved sound.

Nu is er een monnik (zijn looks heeft hij al mee) onder de naam Scott Parker. Eigenlijk is hij gewoon een beetje gek, of hij verveelt zich of hij heeft een slecht huwelijk. Niemand weet, zelfs Saint Alphonso niet, wat de man bewogen heeft de taak op zich te nemen die inmiddels geleid heeft tot nu vier kloeke boeken en een extra supplement deel. Mr Parker (de naam roept bij mij associaties op van een bekende poppenserie met nearly invisible nylon strings) poogt in zijn leven het hele oeuvre van Zappa in boeken te vatten, preciezer gezegd: alle informatie die beschikbaar is van en over Zappa's werk. Dat zijn reguliere opnamen, bootlegs, concerten en de echte non commercial live recordings natuurlijk. Scott is inmiddels aangeland bij deel vier, vijf is in de maak. Ik moet zeggen, ik zei het al, het is een monnikenwerk.

Volume 1, 300 pagina's dik, geheel in glorious black & white met illustraties (hoezen, labels vooral)beslaat de periode als boven omschreven en behandelt Freak Out tot en met Hot Rats. Vervolgens komen alle lp's, cd's, 8-tracks en cassettes aan bod, van de USA- tot de Nieuw Zeelandse persing aan toe. Na de platen volgen de singles, de verzamelplaten, het vroege (Cucamonga) werk, bootlegs (op lp en cd), niet uitgebrachte projecten, video's en andere trivialia. Dan zijn we al op pagina 208. Op 209 start hij met de live tapes en dat is wat mij betreft het meest interessante aspect van deze boeken (de andere delen hebben overigens een vergelijkbare indeling). Bij de live tapes wordt elke bekend gezegd woord van FZ op papier gezet (I heard him mutter Djeezus). Wat sprak onze grote roerganger bijvoorbeeld op 26 oktober 1968 in Parijs? We leren dat Mr. Green Genes eigenlijk Lumpy Branum (??) heet die een TV-show voor kinderen heeft en eigenlijk een plain idiot is. De vader en moeders van Amerika kunnen zich eenvoudig aan deze man spiegelen en optrekken ook nog en dat is precies wat de regering dan lijkt te willen. Al die aankondigen (preambles) zijn prachtig, schitterend, geweldig. Vergeet de rest, dat weet je toch al als zappafan. Dit is gewoon uniek. Maar we zijn er nog niet, er is nog iets unieks: we krijgen een kijkje in de dangerous kitchen. Parker heeft ook van alle bij hem bekende concerten (en dat zijn er heeeel veeeel ) de playlists bijgevoegd, Zo weten we nu ook welk liedje waar gespeeld is. Zo krijg je een idee van hoe er met materiaal werd omgegaan. Soms wordt een nummer tijdens elk concert gespeeld, sommigen slechts een paar keer en je ziet langzamerhand - door de boeken heen - het repertoire veranderen, een beetje afhankelijk van de begeleidende bands en ja - ook die worden beschreven. Geinig, soms tenenkrommend, is de reactie van het publiek. Men schreeuwt van alles richting het podium. Soms reageert Zappa er vriendelijk op "Fuck you", soms negeert hij het compleet, vaak gaat hij op verzoeknummers in, wel na wat aandringen. Je merkt ook dat Zappa soms in een goede bui is, hij praat als een praatvogel en legt alles uit. Soms is hij gewoon stil, stelt de band voor en hotcha, that's all folks. Bijna altijd sluit hij af met bedankt, hope you liked it, goodnight. Wijze woorden.

Deel 2, 336 pagina's; beslaat Burnt Weenie Sandwich tot en met 200 Motels. De live tapes beginnen al op pagina 137. Er is dus lekker veel te lezen. Vanaf pagina 306 appendix en correcties.

Deel 3, 400 pagina's (!), Just Another Band from L.A. tot en met Overnite Sensation. Live tapes vanaf pagina 123, vanaf pagina 358, appendix en correcties.

Deel 4, het dunste deel 248 pagina's: Apostrophe tot en met Apostrophe. Ja, slechts één plaatje, maar met de live tapes (pagina 71) komen we zelfs voorbij de Roxy band. Appendix etc. vanaf 216.
Het is een mooie reeks. In het laatste boek vraagt Parker zich af of het allemaal gaat afkomen in zijn leven. Er moeten nog vier of vijf boeken bij en hoe dichter bij, hoe meer informatie er is natuurlijk. Tao en Zen, volgens de monnik, verwacht niets, dat is de ware aard van een plotselinge verschijning.

Tussendoor maakte Parker het boek Supplement One (dat suggereert ook twee of meer) over de 12 lp-box-set die in vroeger jaren in de lucht hing. Parker probeert uit te zoeken wat daar op stond. Dat wordt aangevuld met de saga van de Mud Shark. Het relatief dunne boek (220 pag.) heeft relatief veel inhoud. Tot en met bladzijde 150 gaat het over het ontstaan van de mysterioso lp-cd set. Deel twee is een bizar verhaal over ene Studebacher Hoch die terecht komt in de wereld van illegale platen - bootlegs dus - en diens ervaringen daar. Ik heb dat deel met stijgende verbazing gelezen. Mijn eindconclusie, wat een flauwekul allemaal en zeker in dit boek. Zonde. Maar... daar staat tegenover dat het grootste deel gaat over die vreemde, onduidelijke x-hoeveelheid platenset van Zappa. Ik schreef daar zelf ook al een stukje over in het kader van de YCDTOSA reeks; beneden rechts staat een linkje. Aan de hand van een knappe combinatie van feiten en fictie komt Scott Parker tot een soort van mogelijke oplossing van wat er allemaal op die platen zou hebben kunnen staan. Eén ding is zeker, niets is zeker! Echter, we hebben volgens dit boek toch al heel wat bij elkaar gesprokkeld op allerlei legale(!) cd's. Zappa heeft het project nooit losgelaten, dat was zeker. Als je het volgende in huis hebt, heb je volgens dit boek de ooit 12lp-set aardig compleet: Mystery Disc, Lost Episodes, You Can't Do That On Stage Anymore, vol 1 en 5, Joe's Corsage, Mo-Fo, Weasels Ripped My Flesh, Burnt Weenie Sandwich (onder voorbehoud, want dit lijkt toch meer een apart project) en Ahead of Their Time, Heb je toevallig ook nog Apocrypha, The Ark, Trick or Treat en de volgende proefpersingen (Acetates) Artisan, Uncle Meat, Weasel Music, dan ben je klaar. Die Acetaten doken recentelijk op, the Artisan had als vraagprijsje slechts: $ 12.000.

Parkers werk is soms prachtig, de analyse ook. Wat mij betreft hebben we hier het hoogtepunt uit deze serie, gekoppeld aan het dieptepunt. Wiskundig gezien dus gelijk aan de andere delen.

Het A5-boekje van Parker met een x-aantal pagina’s beschrijft volgens de titel het ontstaan van Freak Out, maar ‘en passant’ (hum) komen daarbij ook Zappa’s jeugd-én voorliefdes langs, maar ook ’s mans eerste vrouw Kathryn Sherman. Parker houdt het erop dat alle ‘liefdesliedjes’ op Freak Out over haar gaan. Moowah! Eigenlijk geloof ik dat niet helemaal, beter gezegd helemaal niet. Zappa ventileerde toen al een verbale hekel aan dat soort zwijmelarij, maar had zelf een degelijke doowop-achtergrond, vol met verloren liefdes. Daar lees ik weinig over, net zo weinig als over de jaren bij Paul Buff. Als je de tracks hoort die daar gemaakt zijn weet je wel beter. Onontgonnen terrein voor Parker blijkt. Hoe Freak Out ontstaan is biedt weinig nieuwe inzichten. Wel leuk is dat hij alle uitgaven die er nu zijn in – de verschillende (!) versies van Freak Out, maar ook MoFo en de diverse keldergeesten, in een soort van logisch perspectief plaatst. De conclusie in het kort, als je de ‘echte’ Freak Out op cd wil hebben moet je de MoFo-versie hebben; anders de vinylversie uit 1966. Een groot deel van het boek beschrijft de lijst van namen, zoals die staat op de authentieke binnenhoes. In die lijst is recentelijk geschrapt, hier geldt: originele lp! Die Parker stapelt in explicatie over die namen vervolgens de ene fout op de andere en geeft daarmee te kennen een Zappafan te zijn en van alles wat daarbuiten valt; (modern-)klassieke muziek, doo-wop, jazz, niets of te weinig te weten. In mijn bescheiden optiek hoort een echte Zappafan dat allemaal wel te weten, maar wellicht ben ik een roepende in de woestijn van hij die zag dat het licht goed was.

Nog wel iets van een opmerking, het is geen kritiek, maar een constatering: Parker is géén schrijver, maar een soort haastige/enthousiaste archivaris die noteert maar niet controleert; er staan nog wel wat typ- en opmaakfouten in het boek. For low-budget readers zullen we dan maar zeggen. Ondanks dat alles had ik het boekje in geen tijd uit; ideaal dus voor het wachten bij de kapper, de dokter en de tandarts.
Paul Lemmens - 2012 / 2014 / 2018 © pics S. Parker