Van
Straight naar Bizarre is slechts een kleine stap. De stap werd gezet in
Zappa’s huis. In samenwerking met diens toenmalige manager Herb Cohen
bleek het nodig een eigen platenlabel op te zetten. De belangrijkste
reden was dat Zappa’s contract bij Verve voorbij was en bovendien veel
te beperkend. Hij wilde vrij zijn om uit te brengen waar hij behoefte
aan had. Dat leidde tot Bizarre Records, met als subsidiary Straight
Records. Op Bizarre kwam Zappa’s eigen werk uit al dan niet met the
Mothers. Straight was meer van andere freaks and lunatics. Zoals op de
binnenhoes te lezen viel (zie beneden) “wij zijn een beetje anders en
laten je iets horen wat je anders niet gehoord zou kunnen (lees mogen)
hebben” (vrij vertaald). In het begin bemoeide Zappa zich nog behoorlijk
met beide labels, maar als snel nam Cohen het over, enerzijds omdat
Zappa de belasting te groot vond, anderzijds omdat hij vaak aan on the
road was en dus geen bemoeienis kon hebben met een artiest en diens
plaatje. Bij de eerste twee, Wild Man Fisher en Sandy Hurvitz, had hij
dat duidelijk wel. Sandy was een aantrekkelijke dame en Zappa een
liefhebber. Het ging mis toen er telefoon kwam van het thuisfront dat
Gail zwanger was. Zappa verloor zijn interesse in de plaat en liet alles
over aan Ian Underwood. Sandy werd Essra Mohawk. Fisher was een
straatzanger, ‘a song for a dime’ en een beetje gestoord vond men. Zappa
besteedde veel tijd aan de plaat. Het werd meer een sociologisch
document, muzikaal was het niet sterk. Lenny Bruce was de echte eerste
release, een komiek met scherpe tong en vaak gecensureerd. Koren op
Zappa’s molen natuurlijk. Beefheart was een ander verhaal. John French
(Drumbo) vertelt er smakelijk over in deze documentaire. Zappa hielp
Beefheart met diens plaat en kreeg stank voor dank. Beefheart kreeg met
Trout Mask Replica universele roem. Andere artiesten op de labels waren
o.a. Alice Cooper en de GTO’s. De GTO’S was een meidengroep,
danseressen, groupies, meiden met een eigen stijl. De socio-documentary
is vastgelegd op Permanent Damage. Prachtige plaat in dat kader,
muzikaal gezien arm. De Nazz was een heavy blues groep. Alleen de naam
was al geclaimd en dat werd Alice Cooper. Hun eerste twee platen zetten
de toon en de rest is geschiedenis. Zo zijn er meerdere artiesten op de
labels losgelaten, sommige met succes anderen totaal niet. Dat succes
was er in ieder geval nooit na de release, maar vaak jaren later met
terugwerkende kracht. Sneller succes had Jeff Simmons. Zelfs zoveel dat
Zappa twee liedjes doneerde om Simmons’ eerste plaat vol te krijgen :
Permanent Damage en Wonderful Wino. De songs leverde meteen de titel van
de plaat en Zappa speelde onder de schuilnaam La Marr Bruister mee en
produceerde de plaat. Hij zag iets in de jonge bassist en dat bleek toen
hij hem in zijn nieuwe Mothers vroeg. Later werd hij er weer uitgegooid,
maar hij mocht weer terugkeren.
Al met al zijn er veel verhalen t e vertellen over de releases op beide
labels en dat gebeurt ook op deze dvd. Met een speeltijd van maar liefst
161 minuten krijg je waar voor je geld en dan hebben we het nog niet
over de twee bonus filmpjes; een over de Persuasions en een over honger
in het Beefheart kamp. Verhalen worden o.a. verteld door Pamela des
Barres (GTO); John French, Jeff Simmons, Essra Mohawk, Bill Harkleroad
(Beefheart), Kim Fowley, Jerry Lawson (Persuasions). Toegevoegd zijn
kenners als Ben Watson, Barry Miles, Ritchie Unterberger en Billy James.
Ik heb de dvd in een keer uitgekeken. Fantastisch gewoon. Mooie,
komische verhalen “Who the hell is this person Zappa? “. Mooie foto’s
ook weer tussendoor. Kortom een goed document van een opmerkelijk
project in showbizz. Alleen Brain Eno kreeg iets vergelijkbaars voor
elkaar met zijn Discreet label. Overigens het sprookje liep niet goed
af, want Cohen en Zappa kregen ruzie, met vele gevolgen zoals de
oplettende lezertjes allang zullen weten. Maar dat is een ander verhaal,
voor een andere keer ook.
text: © Paul Lemmens 2012 |
